Kitap Önerilerim
Kasım 2025
Adem Kelimesindeki İlahi Hikmet Fassı - Muhyiddin İbnü'l-Arabî (Tercüme ve Şerh: Nusreddin M. Ali)
Bu eser Muhyiddin İbnü'l-Arabî'nin peygamberlerin hikmetlerini anlattığı Fusus'ül Hikem adlı eserinin Adem Fassı'nın genişletilmiş açıklamasıdır. Nusreddin M. Ali mahlasıyla yazan yazarın felsefi ve dini bilgideki derinliği vesilesiyle Muhyiddin İbn Arabi'nin derinliğine derinlik kazandırmıştır. İnsana dair pek çok meselenin ele alındığı eser, Arabi'nin İslam anlayışı üzerinden bir insan sayıltısı inşa etmektedir. Okurken defalarca bildiklerimi yeniden tartmamı sağlayan, zihnimde yeni ufuklar açan ve ruhumu besleyen bir kitap idi. Tam olarak manasına eremeyeceğimiz bir hususta çok boyutlu düşünme imkanı sunan alem ile adem arasındaki ilişkide yeni ve yenileyici perspektifler kazanmamı sağladı.
Ekim 2025
Damga: Örselenmiş Kimliğin İdare Edilişi Üzerine Notlar - Erving Goffman
Bu hayat bir oyun ve eğlenceden ibaretse hayatın bir tiyatro sahnesine benzetilmesi doğru bir düşünce yöntemidir. Ancak bu aktörlerin sahtelik içinde olduğu anlamına gelmez. Her aktör rolünü sahiplenmekte ve en iyi performansını sergilemektedir. Aktör sahnede onu izleyenlerin olduğunun bilincindedir. Bu nedenle çoğu kez izleyicilerin beklentilerini gerçekleştirmeye çalışır veya izleyicilerin hoş karşılamayacağı özelliklerini saklamaya çalışır. Her şeyin açıktan konuşulmasına gerek yok. Bakışlar, jestler ve imalar neyin anormal görüldüğünü ifade eder. Goffman damga benzetmesi üzerinden hayranlık uyandırıcı bir toplumsal analiz yapar. Toplum birini “normal dışı, sorunlu ya da bozuk” ilan ettiğinde, o kişi kendi benliğini nasıl algıladığını ve başkalarıyla ilişkilerini nasıl kuracağını yeniden düşünmek zorunda kalır. Goffman, damgayı tekil bir özellikten çok, insanları birbirine bağlayan, güç ilişkilerini de içeren bir ilişki ve etkileşim düzeni olarak ele alır. Toplumu anlamak adına bazen toplumsalın dışından bakabilmek gerekir.
Eylül 2025
Neoliberalizmin Kısa Tarihi - David Harvey
Her sınıflandırma ve genelleme içinde arızalar barındırır. Buna rağmen toplumsal dünyayı anlaşılır kılmak için sınıflandırmalar ve genellemeler kaçınılmazdır. İçinde yaşadığımız çağ ve toplumu anlaşılır kılmak için son on yıllarda çok sayıda kavram üretilmiştir: geç-kapitalizm, post-modernizm, enformasyon toplumu, post-fordizm, tüketim toplumu, risk toplumu, post-truth çağı ve nicesi... 1980 sonrasından çok sık kullanılan bir kavram da neoliberalizmdir. İngiliz Marksist David Harvey, merkezileşen güç ilişkilerini tanımlamak ve küreselleşen dünyanın derinleşen eşitsizliğini belirgin kılmak neoliberalizm kavramına başvurur. Özel mülkiyet hakları, serbest piyasa ve bireysel özgürlük savunusunun ardında temel insani ihtiyaçlar dahil her alanda gelişen piyasalaşmayı, finansallaşmayı, genişleyen sermayeyi, devletin sermayenin hizmetine girişini ve derinleşen eşitsizliği gözler önüne serer Harvey. Ayrıca tek bir neoliberalizm modeli olmadığını her ülkede başka model ve formlarda uygulandığını gösterir.
Ağustos 2025
Şeyh-i Ekber'in Yolunda - Mehmet Karahisari
Yeryüzünde gökyüzüne açılan nice kapı bulunur. Bu kapıların bazılarına diğer kapılardan geçtikten sonra erişilir. Muhyiddin İbnü’l-Arabî öğretileri ile semaya açılan bir kapıdır. Karahisari'nin bu kitabı da İbnü’l-Arabî'ye açılan bir kapıdır. Sevenlerinin ve izinden gidenlerin Şeyh-i Ekber olarak adlandırdıkları İbnü’l-Arabî'yi tanıtmak ve kavramak için ortaya konulan bu çalışmada üstadın hayatının yanı sıra temel ilkelerine dair öz bilgiler bulunmaktadır. Aşk ve hikmete dair veciz değerlendirmeleri içeren kitapta modern dünyamızda bu geleneğin kayda değer temsilcisi Rene Guenon hakkında da mülahazalara yer verilmektedir. Guenon üzerinden karşılaştırmalı bir biçimde İşraki geleneğin kritiğini yapan yazar, kitabının son bölümünde İbnü’l-Arabî'de ilim anlayışını ele alır. Yazar'a göre muhabbet ilme açılan kapıdır. Muhabbet varsa feyz olur, muhabbet varsa ilim olur, muhabbet varsa yolculuk olur. O halde muhabbetimiz daim ola!
Temmuz 2025
Hikmet'in Marifeti Fütûhâtü’l-Mekkiyye'de Yol ve Menziller- Mehmet Karahisari
Hikmet'e erişmek gayesiyle çıkılan yolculuğun makamları ve durakları bulunur. Bu yolu tecrübe edenler ardıllara örnek olsun diye yolu tarif ederler. el-Fütûḥâtü’l-Mekkiyye'de İbnü’l-Arabî kendi hikayesini, kalbine yerleşen manaları kağıda döker. Eserinde Melamice bir yolu tarif eder. Çağımızın Melami üstatlarından Mehmet Karahisari "Hikmet'in Marifeti Fütûhâtü’l-Mekkiyye'de Yol ve Menziller" adlı çalışmasında bu devrin yolcularına ve yol heveslilerine İbnü’l-Arabî'ye Giriş niteliğinde bir kitap derlemiştir. Kısa bir metinde türlü hikmetler bulunmaktadır. Allah tek hakiki mürşittir ve doğrusunu o bilir.
Haziran 2025
İvan İliç'in Ölümü - Lev Tolstoy
İvan İliç öldü? Fakat ne zaman? Talihsiz bir kaza sonucunda iç organlarının zarar görmesiyle mi yoksa başından beri toplumsal bağlamda ideal bir hayatı yaşamaya çalıştığı için mi? Yani İvan İliç hep ölü müydü? Münzevi dervişimiz Tolstoy, bizi hayatın amacı ve anlamı üzerine düşünmeye sevk ediyor. Takdir ve takip edilmek için hayatımıza çeki düzen verdiğimizde gerçekten de yaşamış oluyor muyuz? Peki ya en yakınımızdakiler de bunun için yaşıyorsa? O zaman bizde onların hayatındaki ideal bir nesne isek? Bu ve nice soruyu kısa bir metne sıkıştırmış üstat. Bir nefeste okunabilecek bir eser ancak derin bir nefeste...
Mayıs 2025
Kalp, Nefs ve Ruh - Robert Frager
Bizler bu dünyanın acı çeken misafirleriyiz. Gelişim, denge ve uyuma ihtiyacı olan yolcularız. Öyle ki nice insan bu umutla psikologların kapısını aşındırmaktadır. Psikoloji profesörü olan Robert Frager ise insanın ruhunun derinliklerini ve iyi olma pratiklerini kadim tasavvuf geleneği içerisinden anlatmaktadır. Öyle ya psikoloji insanlık tarihinin genç bir yolcucusudur. Ondan evvel kadim gelenekte aklın ve ruhun mertebeleri ve kapıları için ledun ilimlere başvurulurdu. Aşalım mertebeleri, açalım kalpleri inşallah. Kaldıralım örtüleri aradan, ortaya çıksın Yaradan!
Nisan 2025
Yabancılaşma ve Hızlanma - Hartmut Rosa
Modernite hızlanmadır. Modern toplumda hızlanmakta olan asıl şey ise zamandır. İnsanlar giderek daha fazla zamanın baskısı altındadır. Hızlanmanın, boş zaman artışı sağlaması beklenirken hızlandıkça insanlara hiç zaman kalmamaktadır. Artan hızlanmanın arkasında kapitalizmin kazanma hırsı vardır. Teknolojinin ve sosyal değişmenin hızlanmasının ardında rekabetçi bir güdü bulunmaktadır. İnsanlar hızlandıkça kültürel olarak sonsuzluğu ereceklerine, unutulmayacaklarına inanmaktadır. Bir şeyleri kaçırmanın korkusuyla sürekli yeni deneyimlere koşarlar. Bu hızlanmanın sorunsuz yürümesi adına modern toplum aşırı koordine edilmiş totaliter bir toplum haline gelmiştir. Her ne kadar hızlanma özgürlük vaat etse de insanlar, sürekli bir biçimde yapılması gereken işlerin baskısı altındadır. Sonuç olarak bu kadar hız bizi mekana ve zamana yabancılaştırır. Yabancısı olduğumuz bu dünyada kendimizi hiçbir şeye ve hiçbir mekana ait hissetmeyiz.
Mart 2025
Ermiş - Halil Cibran
İnsan zayıf ve zaaflarla dolu bir varlıktır. Topraktan gelmesinden mütevellit gözü topraktadır. Ne var ki ruh yükselmek, hakikate ermek ister. Yine de can bedende oldukça tam manasıyla vuslata eremez. Hakiki bir sevgili vaz geçer mi? Bu nedenledir ki Cibran gibi hakikate ermek isteyenler doğru yoldadır. Bu dünyanın arzularıyla dolup taşanlar, zayıflıkları yüzlerine vurulduğunda utanır Cibran'ı suçlarlar. Eğri, doğruyu gördü mü yolunu değiştirir, aynı mecliste ise kalkar gider. Özünü temizlemek isteyen kişi lütuf ve ihsandan ümidini kesmez. Ermiş, bu çağda ümidini kesmeyenler için bir hatırlatıcı, çağrıdır.
Şubat 2025
Sevme Sanatı - Erich Fromm
Doğu da batı da aynı alemdedir. O halde hakikatin ışıkları doğuya da batıya da yansır. Doğu batının, batı da doğunun aynasıdır. Bir batılı doğuya baktı da sevgi üzerine düşündü. Dedi ki her insan ayrılıktan ötürü acı içindedir. Ayrılık, yabancılık hissine yol açar. Ancak sevgiyle acılar azılır. Sevgi her insanda doğal bir niteliktir. Eğer ayrılıklarla bu niteliğin üzeri örtülü ise insan ne bir başkasını ne de kendisini sevebilir. Onun sevgi zannettiği acısını dindirmek için kullandığı bir afyondur. Sevmek bir sanat gibidir. Bu sanatta gelişmek için ilgi, çaba ve istikrar gerekir. Esas olan herkesi ve her şeyi sevebilmektir. Bu sevgi en kutlu olandır. Ama bu sanatın muhatabına göre uygulaması değişir. Yine de sevgi, birlik hissindedir.
Ocak 2025
Mesnevî - Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî
Kirli su kendisi ile temizlenmez. Kirli suya paklansın diye dışarıdan su vurmak gerekir. Kalplerimiz kirlendi, onu kendi düşünce ve duyguları ile temiz kılamayız. Kalbi temizlemek için bizden önce bu yolda gidenlerin sözlerine kulak vermek gerekir. Mevlana çağrısına kulak kapatılacak biri olmasa da her yerde adı olan bu yüce şahsı okumak için ben geç kaldım. Geç kalsam da onun sözlerini öğrenmekten fayda buldum. Onun sözleri daha büyük bir nehirden gelen kollar gibi beni sardı. Niceleri bu sözleri anlamak için çabalamaz da kendi basit dünyalarıyla yorumlamaya kalkarlar. Anlamak, okumaktan fazlası olsa da okumadan anlaşılmaz.